کلمهی «کلوزت» در دنیای مدرن امروز، تصویری از قفسهها، رگالها و نورپردازیهای شیک را در ذهن تداعی میکند؛ اما جالب است بدانید که این فضا مسیر بسیار طولانی و عجیبی را طی کرده تا به شکل امروزی دربیاید. تاریخچه کلوزت تنها داستانِ چیدمان لباس نیست، بلکه روایتی از تغییر مفهوم «حریم خصوصی»، «ثروت» و «معماری» در تمدن بشری است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱.دوران باستان:عصرصندوقچهها
در تمدنهای نخستین مانند مصر باستان، یونان و روم، چیزی به نام کلوزت یا اتاق لباس وجود نداشت. ثروتمندان لباسهای کتانی و فاخر خود را در صندوقچههای چوبی بزرگ (Chest) نگهداری میکردند. این صندوقها که اغلب با نقوش مذهبی یا هندسی تزیین میشدند، دو منظوره بودند: هم به عنوان محلی برای ذخیرهسازی و هم به عنوان نیمکت یا حتی تختخواب استفاده میشدند.
در روم باستان، مفهومی به نام **"Armarium"** شکل گرفت. این کلمه ریشه واژه "Armoire" (کمد لباس فرانسوی) است. جالب اینجاست که آروماریومها ابتدا برای نگهداری اسلحه و زرهها ساخته شده بودند و بعدها برای نگهداری پاپیروسها و لباسهای گرانبها به کار گرفته شدند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۲.قرون وسطی: ظهور واژه «واردورب»
در قرون وسطی، مفهوم ذخیرهسازی لباس برای اشراف تغییر کرد. کلمه **"Wardrobe"** (که ما امروز آن را کمد لباس مینامیم) در ابتدا به معنای یک «اتاق» بود، نه یک وسیله چوبی. در قلعههای پادشاهان، واردورب اتاقی در کنار اتاق خواب اصلی بود که خیاطان و خدمتکاران در آنجا لباسها را میدوختند، تعمیر میکردند و با دقت تا کرده و در قفسهها قرار میدادند.
در این دوران، لباسها به ندرت آویزان میشدند. اکثر لباسها به صورت تاشده روی طبقات چوبی یا داخل صندوقهای بزرگ (Sarcophagus-style chests) نگهداری میشدند تا از گرد و غبار و حشرات در امان بمانند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۳. رنسانس و معنای متفاوت «کلوزت»
در قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی، کلمه **"Closet"** معنایی کاملاً متفاوت با امروز داشت. در معماری اروپایی، کلوزت یک اتاق بسیار کوچک و خصوصی بود که به اتاق خواب اصلی متصل میشد. اما هدف آن نگهداری لباس نبود!
این اتاق کوچک، خلوتگاهی برای دعا، مطالعه، نوشتن نامههای محرمانه یا نگهداری اشیاء با ارزش و کلکسیونهای شخصی (مثل جواهرات یا سکهها) بود. در واقع، کلوزت نماد «حریم خصوصی مطلق» بود؛ جایی که حتی نزدیکترین افراد خانواده هم بدون اجازه وارد آن نمیشدند. لباسها همچنان در کمدهای ایستاده بزرگ (Armoires) یا صندوقها جای داشتند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۴. تغییر در ساختار: کمدهای ایستاده (Presses)
با پیچیدهتر شدن لباسها در قرن هفدهم و استفاده از پارچههای سنگین و سنگدوزی شده، نیاز به فضایی که لباسها در آن فشرده نشوند احساس شد. اینجا بود که "Clothes Press" یا کمدهای بزرگ دو در به وجود آمدند. این کمدها دارای طبقاتی بودند که لباسها روی آنها پهن میشدند و در قسمت پایین معمولاً کشوهایی برای اکسسوریها تعبیه شده بود.
در این مقطع، داشتن فضایی اختصاصی برای لباس، همچنان یک کالای لوکس و مختص طبقه اشراف بود و توده مردم تنها یک یا دو دست لباس داشتند که آن را از میخهای دیوار آویزان میکردند یا در صندوقچههای ساده میگذاشتند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در مقاله بعدی، به سراغ تحولات شگرف قرن نوزدهم و بیستم خواهیم رفت؛ جایی که با انقلاب صنعتی و تغییر در معماری خانههای مدرن، کلوزت از یک اتاقِ خلوتِ اشرافی به کمدهای دیواریِ کاربردی در خانههای همه ما تبدیل شد. با ما همراه باشید تا ببینیم اولین کمد دیواریهای مدرن چگونه ساخته شدند.
دیدگاه خود را بنویسید